The Atlantic, The Indian Ocean and main linear fracture zones of the post-Variscan Europe

Kazimierz Żytko

Abstract


Atlantyk, Ocean Indyjski i główne linearne pęknięcia powaryscyjskiej Europy

In the platform Europe area and in the Alpine zone there exists a Permian — Mesozoic linear rifting belt oriented NW—SE, extending from the North Sea to the Aegean Sea. It is related with the Zagros-Oman system through the deformed Taurides and the Bitlis zone. Its genesis may be connected with the initial rift of the Indian Ocean. Elements of a similar rifting oriented SW—NE in western Europe and Africa are connected with evolution of the Atlantic Ocean. Both rifting systems interfere with a geosynclinal Tethys system oriented W—E, found in the Eurasia — Gondwana suture zone. The transform faults line, running from North Anatolia, through the Southern Carpathians, the Alps, as far as Orlean, is related with the Gibbs fracture zone in the Atlantic. This line separates the Alpine — Mediterranean microplate belt from the rest of Europe. Important elements of the Tertiary rifting, i.e. the Red Sea rift, the Faeroe — Iceland ridge and, possibly, also the Rhine and Saóne grabens, were formed on an extension of the Permian-Mesozoic rift elements of the adjoining plates.

Na obszarze platformowej Europy i w strefie Alpidów istnieje pas permomezozoiczneyo linearnego ryftingu o kierunku NW—SE sięgający od Morza Północnego po morze Egejskie. Przez zdeformowane Taurydy i strefę Bitlis ma on związek z systemem Zagros—Oman. Jego geneza wiąże się przypuszczalnie z inicjalnym ryftem Oceanu Indyjskiego. Elementy podobnego ryftingu o kierunku SW—NE w zachodniej Europie i Afryce wiążą się z ewolucją Atlantyku. Oba systemy ryftingu interferują z geosynklinalnymi elementami Tetydy występującymi w strefie szwu Eurazja—Gondwana. Linia transformujących uskoków biegnąca od północnej Anatolii przez Karpaty Południowe, Alpy aż po Orlean ma związek z rozłamem Gibbsa na Atlantyku. Oddziela ona pas alpejsko-medyterrańskich mikropłyt od pozostałej części Europy. Ważne elementy trzeciorzędowego ryftingu — ryft Morza Czerwonego, grzbiet Faeroe (Wyspy Owcze) — Islandia, a przypuszczalnie także grabeny Renu i Saony powstały na przedłużeniu elementów permomezozoicznego ryftu sąsiednich płyt.

Full Text:

PDF | Supplementary files