Datowany TL profil lessowy w Bodzechowie nad Kamienną i jego znaczenie dla stratygrafii plejstocenu Wyżyny Sandomierskiej

Leszek Lindner, Józef Wojtanowicz, Jarosław Kusiak

Abstrakt


W opisywanym profilu, zlokalizowanym w jednym z wąwozów lessowych w południowej części Bodzechowa, najstarszym osadem plejstoceńskim jest piasek ze żwirem wydatowany metod TL na około 298 ka. Jest on związany z przepływem glacifluwialnym podczas zaniku lądolodu zlodowacenia odry. Piasek ten jest przykryty przez less objęty procesami glebotwórczymi. Wiek TL tego lessu określono w dolnej partii na około 149 ka, w partii górnej na około 112 ka. Dało to możliwość uznania go za odpowiednik tzw. lessu starszego górnego związanego ze zlodowaceniem warty, a młodszych od niego procesów glebotwórczych za odpowiednik interglacjau eemskiego. Wyżej występujący pokład lessu określono jako tzw. less młodszy z okresu zlodowacenia wisły. Dolną jego część (less młodszy dolny? i środkowy), wydatowano metodą TL na około 65,6 ka i 27,6 ka, oddziela od części górnej (lessu młodszego górnego), wydatowanej metodą TL na około 18,9 ka, inicjalna, interstadialna? gleba kopalna. Profil ten ma istotne znaczenie w korelacji stratygraficznej plejstoceńskich osadów glacifluwialanych, lessów i gleb kopalnych w pasie wyżyn południowo-polskich.

TL DATED LOESS PROFILE AT BODZECHÓW ON THE KAMIENNA RIVER AND ITS SIGNIFICANCE FOR STRATIGRAPHY OF THE PLEISTOCENE OF THE SANDOMIERZ UPLAND (SOUTHERN POLAND)

Summary

In the profile which is located in a loessy ravine in the southern part of Bodzechów, the oldest Pleistocene sediment is a bed of sand with gravel, TL dated at about 298 ka. This glaciofluvial outwash deposit was formed in front of retreating ice sheet of the Odra Glaciation. The sand is covered with loess, in which there are symptoms of intensive soil-forming processes. This loess was TL dated at about 149 ka in the bottom and about 112 ka in the top. It corresponds therefore to the so-called upper older loess, connected with the Warta Glaciation, and the younger soil-forming processes during the Eemian Interglacial. The overlying loess was defined as the so-called younger loess of the Vistulian Glaciation. Its lower part (younger lower? and middle loess) was TL dated at about 65. 6 ka and 27.6 ka, and it is separated from the upper part (younger upper loess), TL dated at about 18.9 ka, by initial interstadial(?) palaeosol. The studied profile is significant for stratigraphic correlation of the Pleistocene glaciofluvial sediments, loesses and palaeosols in the South Polish Uplands.

Pełny tekst:

PDF